Opieka nad dzieckiem dla pracujących

Zwolnienie z tytułu opieki nad dzieckiem może być łączone z urlopem wypoczynkowym. Źródło: Adobe Stock

Pracujący rodzice mają prawo do wykorzystania 2 dni albo 16 godzin na opiekę nad dzieckiem do 14 roku życia. Uprawnienie to przysługuję jednemu z pracujących rodziców i nie ma w tym przypadku znaczenia, czy drugi z rodziców jest aktywny zawodowo.

Uprawnienie to uregulowane jest w Kodeksie pracy w art. 188. § 1. „Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.” Istotne w tym przypadku jest, że zwolnienie to można  wykorzystać  na opiekę nad zdrowym dzieckiem.

Można się podzielić po połowie

Dwa dni opieki nad dzieckiem przysługują, bez względu na liczbę posiadanych dzieci. W przypadku gdy obydwoje rodziców lub opiekunów, pracują na podstawie umowy o pracę, muszą wybrać, które z nich skorzysta z tego uprawnienia. Możliwe jest również, aby rodzice skorzystali z tego uprawnienia, dzieląc się nim po jednym dniu (lub po 8 godzin). Niewykorzystane wolne z tytułu opieki nad dzieckiem, nie przechodzi na kolejny rok.

CZYTAJ TEŻ: Koronawirus a biznes, pytania i odpowiedzi: zasady zasiłku opiekuńczego

Jeżeli pracownik nie wykorzysta tych dni w danym roku kalendarzowym spowoduje to wygaśnięcia prawa do nich. Pracownicy, którzy nie pracują w pełnym wymiarze godzin, korzystają z opieki proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Uprawnienie to przysługuje tylko rodzicom, którzy pracują na umowę o pracę. Osoby zatrudnione na podstawie  umowy zlecenia lub umowy o dzieło nie mogą skorzystać z tego przywileju.

Konieczny wniosek

Zwolnienia udziela się pracownikowi na jego wniosek. W którym określa on w jaki sposób chce korzystać w danym roku z wolnego. Wybór trybu godzinowego lub w  wymiarze pełnego dnia,  jest wiążący przez cały rok. Nie można wykorzystać jednego dnia, a później wnioskować o wolne w wymiarze godzinnym. Chyba, że pracownik wyraźnie napisze we wniosku, że wnioskuje o 8 godzin wolnego. Pracownik nie musi uzasadniać wniosku składanego pracodawcy i podawać powodu dlaczego chce z niego skorzystać. Nie musi on również udowadniać pracodawcy, że dziecko potrzebuje w danym czasie opieki. Pracodawca nie ma również narzędzi, aby sprawdzić czy wolne to wykorzystywane jest we właściwy sposób.

Co stwierdził sąd w wyroku?

Sąd Okręgowy w Gliwicach w wyroku z 29 grudnia 2014r. (Sygn. akt VIII Pa 189/14) określił, że artykuł 188 Kp skierowany jest przede wszystkim na potrzeby pracownika. ,,Przepisy nie zawierają jakichkolwiek ograniczeń, jeżeli chodzi o termin wykorzystania tego zwolnienia, a zatem zwolnienie to może być wykorzystane przez pracownika w każdym czasie w danym roku kalendarzowym, może być łączone z dniami wolnymi od pracy, a także z urlopem wypoczynkowym lub inną usprawiedliwioną nieobecnością w pracy.”

Czy pracodawca może odmówić?

Przepisy nie określają czy pracodawca może odmówić pracownikowi skorzystania z tego uprawnienia. Zgodnie ze stosowaną praktyką pracodawca nie ma prawa odmówić, ale może przyznać wolne w terminie innym niż wnioskowany. Dlatego pracownik powinien uzgodnić termin wykorzystania wolnego z tego tytułu z pracodawcą. Jest to konieczne ze względu na obowiązek zapewnienia przez pracodawcę prawidłowej organizacji pracy w zakładzie.

CZYTAJ TEŻ: Koronawirus a biznes, pytania i odpowiedzi: pracownik nie chce nosić maseczki, co wtedy?

Odmowa ta, musi być uzasadniona szczególnymi potrzebami pracodawcy, a nieobecność pracownika spowodowałaby, poważne zakłócenia toku pracy. Co ważne, odmowa nie może pozbawić pracownika prawa do wykorzystania wolnego z tytułu opieki nad dzieckiem w danym roku kalendarzowym. Odmowa udzielenia pracownikowi wolnego musi rzeczywiście mieć ważne przesłanki, ponieważ pracodawca, który naruszy przepisy o uprawnieniach związanych z rodzicielstwem podlega karze grzywny od 1 000 do 30 000 zł zgodnie z art. 281 pkt 5 Kodeksu pracy

CZYTAJ TEŻ: Jak tarcza 4.0 zmieniła przepisy o dodatkowym zasiłku opiekuńczym?

Potwierdza to wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 29 grudnia 2014r. „Zdaniem Sądu Okręgowego, ze względu na potrzeby pracownika, na które skierowany jest art. 188 Kp , podobnie jak w przypadku urlopu na żądanie, pracodawca może odmówić zwolnienia przewidzianego w tym przepisie tylko w przypadkach szczególnych, nadzwyczajnych, kiedy usprawiedliwiony interes pracodawcy, wymaga obecności pracownika w pracy lub gdy pracownik nadużywa swojego uprawnienia”.

Drugi rodzic nie przeszkodzi

W sytuacji gdy tylko jeden z rodziców jest aktywny zawodowo nie traci prawa do wolnego z tytułu opieki nad dzieckiem. Nie ma w tym przypadku znaczenia, czy drugi rodzic jest bezrobotny, przebywa na urlopie macierzyńskim, rodzinnym, wychowawczym czy prowadzi działalność rolniczą.  Pracodawca nie może pozbawić pracownika prawa do wolnego z tytułu opieki nad dzieckiem, powołując się na jego sytuację rodzinną i brak konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem.

Tagi:

Mogą Ci się również spodobać

Nomi Biotech Corporation z inwestycją 1 mln zł

Polsko-japońska spółka biotechnologiczna, specjalizująca się w projektowaniu i wytwarzaniu innowacyjnych nutraceutyków – środków spożywczych ...

Robotyzacja w sektorze MŚP będzie postępować

Prawie jedna trzecia małych i średnich firm w Polsce, Czechach, Rumunii i na Węgrzech ...

Ślagórski: Koronawirus może negatywnie wpłynąć na wymianę handlową z Niemcami

Negatywny efekt może wystąpić w przypadku naszej sprzedaży do Niemiec, dla których Chiny są ...

Koronawirus. Kto dostanie postojowe od państwa

Specustawa wprowadzi wsparcie finansowe za tzw. postojowe. Postojowe będzie przysługiwać raz lub dwa razy. ...

Są szczegółowe wytyczne jak korzystać z ulgi IP Box

Z preferencji IP Box mogą korzystać podatnicy PIT oraz CIT prowadzący działalność, która kwalifikuje ...

Koronawirus. EBI chce pomóc małym i średnim firmom

EBI wzywa państwa członkowskie Unii do ustanowienia kolejnej gwarancji dla MŚP i spółek o ...