Pytanie:

Prowadzę szkołę językową. Nasi uczniowie opłacają czesne na rok z góry, czy fakt braku możliwości udziału ucznia w prowadzonych obecnie zajęciach on-line uprawnia go do zwrotu kosztów czesnego, jeżeli tak, to w jakiej wysokości?

Odpowiedź:

Stosunek prawny łączący szkołę językową z uczniem zakwalifikować należy jako umowę o świadczenie usług edukacyjnych. A co za tym idzie – na mocy art. 750 Kodeksu cywilnego (K.c.) – należy do niej stosować odpowiednio przepisy o zleceniu. Wobec braku dodatkowych informacji w treści pytania przyjęto założenie, że umowa nie zawierała jakichkolwiek regulacji dotyczących sposobu rozliczeń pomiędzy stronami w przypadku niemożności spełnienia świadczenia przez szkołę w formie przewidzianej w umowie. Wskazać jednak należy, że zasadne jest i w pełni pożądane, aby uregulować tę problematykę bezpośrednio w treści umowy.

Mając na uwadze treść pytania należy założyć, że umowa przewidywała świadczenie usług edukacyjnych w formie stacjonarnej. Jeżeli szkoła językowa w trakcie realizacji przedmiotu umowy stanęła przed koniecznością świadczenia usług edukacyjnych w innej formie niż przewidziana w umowie, wówczas uczeń skorzystać będzie mógł m.in. z przewidzianego w art. 746 § 1 K.c. uprawnienia do wypowiedzenia umowy.

CZYTAJ TEŻ: Diety zagraniczne, a koszty uzyskania przychodów

W takiej sytuacji każdorazowo wypowiedzenie przez ucznia odpłatnej umowy o świadczenie usług edukacyjnych będzie skutkować co do zasady koniecznością zwrotu opłaconego z góry za cały rok czesnego, proporcjonalnie do wymiaru (zakresu) zrealizowanego przez szkołę przedmiotu umowy do dnia jej wypowiedzenia. Tym samym uczeń będzie uprawniony do żądania zwrotu zapłaconego przez niego czesnego za tę część zajęć, w której nie będzie uczestniczył na skutek dokonanego wypowiedzenia. Nadto, w przypadku wypowiedzenia umowy przez ucznia po jego stronie powstanie obowiązek zwrotu szkole językowej poczynionych przez szkołę do dnia wypowiedzenia wydatków. Na kwestię zwrotu części uiszczonego czesnego bez znaczenia będzie czy wypowiedzenie to nastąpiło „z ważnego powodu” w rozumieniu art. 746 § 2 K.c., czy też nie. Kwestia ta będzie miała jednak znaczenie w kwestii ewentualnego obowiązku naprawienia przez ucznia szkole językowej szkody.

CZYTAJ TEŻ: Koronawirus. Jak zoptymalizować koszty pracy

W przypadku braku skorzystania przez ucznia z uprawnienia do wypowiedzenia umowy strony powinny przede wszystkim dążyć do porozumienia się w przedmiocie dalszego świadczenia przez szkołę językową usług edukacyjnych np. zmiany terminu świadczenia usług edukacyjnych. Takie rozwiązanie wymagać będzie jednak współdziałania obu stron, co nie zawsze w praktyce jest możliwe i skutkować będzie koniecznością sięgnięcia do zasad ogólnych regulujących wykonywanie zobowiązań z kodeksu cywilnego, a w tym w szczególności np. do art. 495 K.c., który przewiduje tzw. niezawinioną niemożliwość świadczenia.

Rafał W. Sikorski, radca prawny, partner zarządzający w Kancelarii SK Lawyers. Kancelaria jest zrzeszona w sieci Kancelarie RP działającej pod patronatem dziennika „Rzeczpospolita”.