Nowa ulga przysługuje przedsiębiorcom na liniowym PIT, ryczałcie oraz karcie podatkowej. Ci pierwsi mogą zaliczyć składki do kosztów uzyskania przychodów albo odliczyć od dochodu (w 2022 r. do kwoty 8,7 tys. zł). Ryczałtowcy odliczają połowę od przychodu. Kartowicze odpisują 19 proc. od podatku.

Do redakcji „Rzeczpospolitej” dociera jednak coraz więcej sygnałów, że z odliczeniem są spore problemy. Zwłaszcza przez rozbieżne wyjaśnienia urzędników.

Pierwsza kontrowersja dotyczy odliczania składek zapłaconych przed 1 lipca, czyli datą, kiedy nowelizacja weszła w życie.

Czy ulga przysługuje też na składkę za grudzień 2021 r. zapłaconą w styczniu 2022 r.? Stowarzyszenie Współpracujących Biur Rachunkowych poinformowało "Rzeczpospolitą", że skarbówka wydaje w tej sprawie sprzeczne wyjaśnienia.

– Pracownicy infolinii Krajowej Informacji Skarbowej twierdzą, że składkę za grudzień 2021 r. zapłaconą w styczniu 2022 r. można odliczyć. Ministerstwo Finansów uważa inaczej – alarmuje stowarzyszenie. Informuje, że resort finansów w piśmie przekazanym urzędom skarbowym uznał, iż nie wolno odliczać składek dotyczących okresów sprzed 1 stycznia 2022 r. Nawet jeśli zostały zapłacone w 2022 r. Dlaczego? Chociażby z tego względu, że na wysokość składek należnych przed 1 stycznia 2022 r. nie miała wpływu zastosowana dla celów podatkowych forma rozliczenia – twierdzi ministerstwo.

SWBR zwróciło się do premiera o wyjaśnienie sprawy. Podkreśla, że zarówno nowe przepisy, jak i uzasadnienie do nich wielokrotnie odnoszą się do składek opłaconych w danym roku. W żadnym miejscu nie ma ograniczenia wyłącznie do składek należnych po 1 stycznia 2022 r.

Drugą kontrowersja dotyczy składki za osoby współpracujące. To najczęściej najbliższa rodzina (małżonek, rodzice, dzieci) pomagająca w prowadzeniu firmy. Nowelizacja Polskiego Ładu stanowi, że przedsiębiorcy mogą odliczyć także składki za takie osoby na takich zasadach jak płacone za siebie. Bez wątpienia taką możliwość mają liniowcy i ryczałtowcy. A kartowicze?

– Zapytaliśmy Krajową Informację Skarbową. Dostaliśmy tego samego dnia dwie odpowiedzi. Z jednej wynika, że przedsiębiorca na karcie może odliczyć składki zdrowotne za osoby współpracujące, z drugiej, że nie – mówi "Rzeczpospolitej" Izabela Leśniewska, doradca podatkowy w kancelarii Alo-2. Leśniewska.

Faktycznie, w pierwszej odpowiedzi, z 11 lipca 2022 r., czytamy: „Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą opodatkowani liniowym PIT, ryczałtem i kartą mogą odliczyć od podstawy opodatkowania (od podatku w przypadku karty) zapłacone przez siebie i za osoby współpracujące składki na ubezpieczenie zdrowotne”. W drugiej, także z 11 lipca 2022 r., stwierdzono: „Odliczeniu podlegają składki opłacone na własne ubezpieczenie zdrowotne. Tylko w przypadku podatku liniowego bądź ryczałtu ustawodawca wprowadził możliwość odliczenia składek za osoby współpracujące”.

– Wydaje się, że także kartowicze powinni mieć możliwość korzystania z nowej ulgi w pełnym zakresie. Na to wskazują też interpretacje dotyczące starych przepisów pozwalających odliczać składki od podatku – mówi Izabela Leśniewska. – Skarbówka powinna ujednolicić stanowisko, nie komplikując dodatkowo i tak niełatwego Polskiego Ładu – podkreśla ekspertka.

Czytaj więcej

Firmy mają problemy z nową ulgą na składki zdrowotne