Koniec samopasu lombardowego. Będą nowe obowiązki dla firm lombardowych

Rynek usług lombardowych zostanie sformalizowany. Zmiany mają na celu ochronę interesów prawnych i ekonomicznych klientów oraz przedsiębiorstw udzielających pożyczek.

Publikacja: 12.05.2022 09:54

W ostatnich latach wzrasta popularność pożyczek udzielanych pod „zastaw”, czyli pożyczek lombardowyc

W ostatnich latach wzrasta popularność pożyczek udzielanych pod „zastaw”, czyli pożyczek lombardowych.

Foto: Manel Vinuesa

Minister finansów przygotował projekt ustawy o działalności lombardowej, bo w jego ocenie przedsiębiorcy prowadzący działalność lombardową omijają obowiązek stosowania ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2022 r. poz. 246). Przede wszystkim nie rejestrują swej działalności jako lombardy i w ten sposób unikają stosowania zapisów tejże ustawy. Z danych ministra finansów wynika również, że tacy przedsiębiorcy nie stosują przepisów w zakresie RODO w tym sensie, że w umowach zawieranych z klientami brakuje klauzul o przetwarzaniu ich danych osobowych. Minister finansów chciałby, aby projektowana ustawa weszła w życie 1 stycznia 2023 r.

Rozmiar rynku lombardów w Polsce

Z raportu „Rynek lombardów w Polsce nieprawidłowości, ochrona konsumentów, ryzyka systemowe”, przygotowanego przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP), wynika, że 14% Polaków deklaruje doświadczenia z zastawieniem przedmiotu w lombardzie, a z tej metody finansowania w okresie od marca 2020 r. do maja 2021 r. skorzystało aż 5%, czyli 4,5 mln osób. Z kolei wartość i wielkość rynku lombardowego jest trudna do oszacowania. Eksperci ZPP po przejrzeniu danych zastanych, rejestrów publicznych oraz analizie rynku doszli do wniosku, że praktycznie niemożliwe jest oszacowanie rzeczywistej liczby lombardów w Polsce. Oceniają, że może być ich od 3 tys. (tyle ma odpowiednie PKD) do nawet 40 tys.

Z informacji pozyskanych z prowadzonego monitoringu rynku finansowego, wynika, że w ostatnich latach wzrasta popularność pożyczek udzielanych pod „zastaw”, czyli pożyczek lombardowych. Tej formie finansowania sprzyjała pandemia SARS-Cov-2. Z raportu Związku Przedsiębiorców i Pracodawców wynika, że około 1/3 użytkowników lombardów, którzy skorzystali z ich usług od marca 2020 roku do maja 2021 roku, przyznało, że było to związane z pogorszeniem się ich sytuacji materialnej w związku z pandemią koronawirusa. Ich sytuację prawną dodatkowo skomplikowała zmiana legislacyjna ustawy o kredycie konsumenckim, w której zaostrzono zasady udzielania kredytu konsumenckiego w postaci ograniczenia udzielania pożyczek krótkoterminowych, czyli o okresie spłaty krótszym niż 30 dni. W efekcie wielu konsumentów utraciło możliwość do łatwego i szybkiego pozyskania pieniędzy. Jak wynika z raportu ZPP 41% respondentów oświadczyło, że ze skorzystania z lombardu wymusiła na nich odmowa udzielenia kredytu lub pożyczki. Tę lukę więc zastąpiły pożyczki lombardowe.

Czytaj więcej

Firmy muszą oddać PFR miliardy złotych z tarcz finansowych

Z raportu Związku Przedsiębiorców i Pracodawców o rynku lombardów wynika również, że średnia wycena zastawu wynosi 397 zł, zaś cena wykupu 469 zł. Czas wykupu wygląda następująco: do tygodnia 20% klientów, 8-14 dni 20% klientów, 15-31 dni 48% klientów, ponad 1 miesiąc 12% klientów. Z danych zebranych przez ekspertów ZPP wynika więc, że rynek klientów lombardów pokrywa się istotnie z rynkiem klientów pożyczek krótkoterminowych: na jednym i drugim rynku klienci nie mogą skorzystać z tańszych produktów finansowych, poprawiających płynność (karta kredytowa, limit zadłużenia w ROR), za to potrzebują relatywnie niewielkiej sumy ma krótki czas.

Formalizm organizacyjno-prawny

W projektowanej ustawie o działalności lombardowej zapisano, że przedsiębiorca, który chce prowadzić lub już prowadzi taką działalność to może ją wykonywać jedynie w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. Minimalny kapitał zakładowy przedsiębiorcy dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przedsiębiorcy prowadzącego działalność lombardową wynosi 50 tys. zł.

Członkiem zarządu, rady nadzorczej lub prokurentem przedsiębiorcy prowadzącego działalność lombardową może być wyłącznie osoba, która nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub przestępstwo skarbowe.

Czytaj więcej

Co zrobić, gdy ktoś podszywa się pod twoją działalność? Trzy przykłady reakcji

Przedsiębiorca może podjąć działalność lombardową po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących działalność lombardową, prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). Wpis dokonywany jest na wniosek, za który opłata będzie wynosić 50 zł. Terminem rozpoczęcia działalności przez przedsiębiorcę, będzie dzień dokonania wpisu do rejestru KNF. Projekt przewiduje, że Komisja Nadzoru Finansowego dokonuje wpisu do rejestru w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Przedsiębiorca prowadzący w dniu wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie udzielania lub dawania przyrzeczenia udzielenia pożyczki lombardowej może kontynuować tę działalność bez spełnienia wymogu uzyskania wpisu do rejestru, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Przedsiębiorca, który złoży wniosek o wpis do rejestru w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy może kontynuować działalność, bez wpisu do tego rejestru do dnia rozpatrzenia tego wniosku.

Pod odpowiednią firmą

Projektowana ustawa stanowi, że działalność lombardową prowadzi się pod firmą spółki z dodaniem oznaczenia „działalność lombardowa” lub „lombard”.

Reklama działalności lombardowej może być prowadzona pod warunkiem umieszczenia w niej komunikatu wyraźnie wskazującego na prowadzenie działalności lombardowej poprzez dodanie do firmy przedsiębiorstwa sformułowania ”działalność lombardowa” lub „lombard”. 

Dwa typy umowy

Projekt przewiduje, że umowę pożyczki lombardowej może zawrzeć tylko przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców prowadzących działalność lombardową. Można być ona zawarta stacjonarnie (np. w siedzibie, w punkcie handlowym) lub na odległość. W obu przypadkach na przedsiębiorcę nałożono szereg obowiązków informacyjnych względem klienta.

Czytaj więcej

E-faktury będą za rok obowiązkowe dla wszystkich przedsiębiorców

Przedsiębiorca prowadzący działalność lombardową przed zawarciem umowy pożyczki lombardowej informuje konsumenta, na trwałym nośniku, w czasie umożliwiającym zapoznanie się z tymi informacjami. Przykładowo są to dane o firmie, siedzibie i adresie przedsiębiorcy prowadzącego działalność lombardową, kwocie pożyczki lombardowej, całkowitym koszcie pożyczki lombardowej i jego składnikach, skutkach braku spłaty całkowitej kwoty do spłaty.

W przypadku umowy pożyczki lombardowej zawieranej na odległość, to najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową pożyczki lombardowej na odległość, przedsiębiorca prowadzący działalność lombardową przekazuje konsumentowi w sposób jasny i zrozumiały oraz odpowiadający rodzajowi użytego środka porozumiewania się na odległość informacje o elementach umowy, a także informacje o: adresie poczty elektronicznej, numerze telefonu lub faksu o ile posiada oraz numerze rejestrowym, sposobie porozumiewania się z konsumentem, opłatach za transport, dostarczenie, usługi pocztowe oraz innych kosztach, a gdy nie można ustalić wysokości tych opłat – o obowiązku ich uiszczenia, kosztach korzystania ze środka porozumiewania się na odległość w celu zawarcia umowy pożyczki lombardowej, w przypadku gdy są wyższe niż stosowane zwykle w przypadku korzystania z tego środka porozumiewania się, funkcjonalności treści cyfrowych oraz mających zastosowanie technicznych środkach ich ochrony, mających znaczenie interoperacyjnościach treści cyfrowych ze sprzętem komputerowym i oprogramowaniem, o których przedsiębiorca wie lub powinien wiedzieć.

Umowa pożyczki lombardowej ma być zawierana na czas oznaczony, nie krótszy niż 7 dni.

Minister finansów przygotował projekt ustawy o działalności lombardowej, bo w jego ocenie przedsiębiorcy prowadzący działalność lombardową omijają obowiązek stosowania ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2022 r. poz. 246). Przede wszystkim nie rejestrują swej działalności jako lombardy i w ten sposób unikają stosowania zapisów tejże ustawy. Z danych ministra finansów wynika również, że tacy przedsiębiorcy nie stosują przepisów w zakresie RODO w tym sensie, że w umowach zawieranych z klientami brakuje klauzul o przetwarzaniu ich danych osobowych. Minister finansów chciałby, aby projektowana ustawa weszła w życie 1 stycznia 2023 r.

Pozostało 92% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Materiał Partnera
Wskaźnik Zdrowia Organizacji docenia Wartę
Materiał Promocyjny
Wykup samochodu z leasingu – co warto wiedzieć?
Materiał Promocyjny
Zaufanie i wartość reputacji w partnerstwach biznesowych – nadchodzi Przemysł 4.0
Materiał partnera
Eksperci z SAPERE dołączyli do EY
Materiał Promocyjny
AI w szkoleniach językowych dla pracowników
Materiał Promocyjny
Jak kupić oszczędnościowe obligacje skarbowe? Sposobów jest kilka
Materiał partnera
Rozgrywka o fotel lidera w produkcji żywności zrównoważonej już trwa