Gdzie oczekiwać największych zmian w działaniu MŚP

Silnym zmianom podlegać będzie sfera komunikowania się firm z klientami. Źródło: Adobe Stock

Pandemia oznacza dla sektora małych i średnich firm sporo zmian i to w wielu aspektach działania choćby w kwestiach bezpieczeństwa i komunikacji z klientami.

Z badania przeprowadzonego w IV kw. 2019 r. przez Polski Instytut Ekonomiczny (PIE) wśród 935 przedsiębiorców sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MMSP) nie wynikało, że w 2020 r. mogą pojawić się niepokojące dla biznesu zjawiska i tendencje.

Wśród różnych czynników określających ówczesne warunki funkcjonowania firm, niemal 2/3 przedsiębiorstw niepokoił wzrost kosztów zatrudnienia, a prawie 30 proc. firm dostrzegało trudności z pozyskaniem pracowników. Ponad połowa firm wskazywała na wzrost cen na surowce i materiały, przy czym 47 proc. badanych obserwowało też wzrost popytu na produkty własnej firmy. Tylko nieco ponad 1/3 firm odczuła wzrost ryzyka działalności gospodarczej.

CZYTAJ TAKŻE: Koronawirus. Jak złożyć wniosek do ZUS o zwolnienie ze składek

Umiarkowanie korzystnie oceniano sytuację w zakresie zasobów rzeczowych i wykorzystania nowych technologii przez przedsiębiorstwa. Prawie 30 proc. firm wskazało na wzrost zasobów rzeczowych, a częściej niż co piąte przedsiębiorstwo deklarowało stosowanie nowych technologii, w znacznie szerszym zakresie niż dotychczas. Ciągle aktualny był problem zatorów płatniczych (wykres).

Wykres. Zmiany w warunkach funkcjonowania przedsiębiorstw z sektora MMSP w opiniach firm w 2019 r. Źródło: opracowanie własne PIE na podstawie wyników badań.

Radykalna zmiana

Przedstawiony „obraz” biznesu w Polsce zniknął wraz z wprowadzeniem radykalnych ograniczeń w życiu społeczno-gospodarczym w związku z pandemią COVID-19. Dla przedsiębiorstw, które niemalże z dnia na dzień utraciły możliwości uzyskiwania przychodów, najważniejszym wyzwaniem stało się utrzymanie miejsc pracy i ochrona firmy przed bankructwem oraz zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego dla pracowników i klientów.

CZYTAJ TAKŻE: Tarcza finansowa dla MŚP – gdzie składać wnioski

Przy niskiej przewidywalności otoczenia i dużym ryzyku działalności gospodarczej, niezwykle cenna stała się zdolność firmy do elastycznego działania oraz umiejętność dostrzegania i wykorzystywania szans rynkowych. W przypadku firm sektora MMSP jest to szczególnie ważne, gdyż, jak wynika z badań PIE i Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR), przeprowadzonych w połowie kwietnia br., prawie połowa najmniejszych firm posiada środki finansowe, pozwalające utrzymać przedsiębiorstwo maksymalnie przez 3 miesiące.

E-handel ratunkiem

Dla przedsiębiorstw, które w dobie pandemii, z dnia na dzień zostały odcięte od klientów i dotychczasowych kanałów sprzedaży, ratunkiem stał się e-handel. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) udział sprzedaży detalicznej przez internet wzrósł z 5,6 proc. w lutym do 8,1 proc. w marcu br. E-handel stworzył również nowe możliwości rozwoju dla firm kurierskich, a także zwiększył zapotrzebowanie na powierzchnie magazynowe oraz pracowników do przygotowania zamówień i świadczenia innych usług komplementarnych.

CZYTAJ TAKŻE: Koronawirus. Pomyłka czy pułapka dotycząca pożyczek dla firm

Oferta asortymentowo-usługowo-cenowa jest kolejnym obszarem funkcjonowania firm, szczególnie mikro i małych, gdzie można spodziewać się dużych zmian. Podyktowane to będzie pogorszeniem sytuacji ekonomicznej gospodarstw domowych oraz zmianami w preferencjach zakupowych konsumentów (rozważne, bez dotychczasowego hedonistycznego podejścia do zakupów). Wobec zmniejszonego popytu na wyroby i usługi, wiele firm, aby utrzymać płynność finansową, dokona przeprofilowania oferty asortymentowo-cenowej.

CZYTAJ TAKŻE: Jak dostać postojowe będąc samozatrudnionym

W wielu kategoriach nastąpi większa koncentracja na produktach tańszych, typu value for money i wzrost znaczenia marek własnych, a także eksponowanie produktów lokalnych, rodzimych. Inne firmy np. gastronomia, świadczące usługi kosmetyczne czy fryzjerskie będą starały się uzyskać przewagę konkurencyjną w wyniku nakładów inwestycyjnych np. na urządzenia zapewniające klientom bezpieczeństwo zdrowotne (np. specjalne boksy w gastronomii, śluzy zapewniające bezpieczeństwo przy świadczeniu usług kosmetycznych).

Nowe technologie i sposoby kontaktu z klientami

Należy spodziewać się wzrostu zainteresowania firm nowymi technologiami, umożliwiającymi szybkie pozyskanie i przetwarzanie informacji o rynku, które staną się jednym z warunków skutecznego zarządzania ryzykiem.

Silnym zmianom podlegać będzie sfera komunikowania się firmy z klientami. Chodzi nie tylko o wykorzystywanie nowoczesnych technologii komunikacyjnych (np. social media), ale również przekazywane treści. W większym niż dotychczas stopniu będzie można zaobserwować współdziałanie podmiotów w poznawaniu oczekiwań klientów i ich zaspokajaniu oraz budowaniu trwałych relacji.

CZYTAJ TAKŻE: Jak dostać postojowe z ZUS przy umowach cywilnoprawnych

W efekcie nowego podejścia do biznesu, można spodziewać się zmian w wielkości i strukturze zatrudnienia oraz wzrostu zapotrzebowania na nowe kompetencje pracowników, w tym umiejętności analityczne, obsługi zautomatyzowanych procesów oraz umiejętności działania w warunkach stresu i zagrożenia.

Autorki są członkiniami Zespołu Foresightu Gospodarczego w Polskim Instytucie Ekonomicznym (PIE).

Mogą Ci się również spodobać

Odpowiedzialność materialna pracownika ma różny zakres.

Odpowiedzialność materialna pracownika

Jak kształtuje się odpowiedzialność materialna pracownika względem pracodawcy, gdy pracownik zniszczy urządzenie? Pytanie: Czy ...

Zerowy PIT pod lupą

1 sierpnia 2019 r. weszła w życie ustawa o zerowym podatku PIT dla młodych ...

Nowe postojowe i zwolnienie z ZUS to pomoc m.in. dla gastronomii.

Nowe postojowe i zwolnienie z ZUS dla wybranych firm

Nowa pomoc, w tym postojowe i zwolnienie z ZUS, ma trafić do firm działających ...

Co dziewiątą firmę kryzys zmusił do zwolnień

Epidemia koronawirusa i lockdown sprawiły, że wiele firm, które znalazły się na krawędzi, musiało ...

Koronawirus a biznes, pytania i odpowiedzi: miejsce urlopu

Pracodawca może zapytać pracownika gdzie spędził urlop jeśli celem jest przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się koronawirusa ...

Polski drób zawojował Litwę.

Polski drób bezkonkurencyjny na Litwie

Pomimo negatywnego wpływu pandemii na eksport, litewscy producenci skarżą się na niską cenę polskiego ...