Większość firm decyduje się na zakup polisy ubezpieczeniowej w celu zapewnienia przedsiębiorstwu ochrony. W ostatnim czasie na popularności zyskują także polisy, wykupowane przez firmę dla pracowników czy członków zarządu. Jedną z opcji dla tej ostatniej grupy jest zawarcie umowy z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, który może zawierać podział składki opłacanej przez ubezpieczającego na dwie części:

1.      część ochronną (ubezpieczeniową). Funkcja ochronna może być realizowana przez zapewnienie ubezpieczonemu w okresie ubezpieczenia ochrony na wypadek śmierci oraz innych zdarzeń ubezpieczeniowych, tj. choroby, wypadki (stosownie do postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia - OWU);

2.      część inwestycyjną - przeznaczoną na nabycie jednostek uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego.

Uprawnionym do środków zgromadzonych w części inwestycyjnej w trakcie ich gromadzenia będzie firma jako ubezpieczający, zaś z chwilą wypłaty - ubezpieczony członek zarządu. Rekomendowany minimalny czas trwania takich umów ubezpieczenia na życie wynosi 10 lat.

Pojawia się tu wątpliwość czy kwoty wydane przez przedsiębiorstwo na opisane ubezpieczenie dla członków zarządu będzie można ująć w kosztach uzyskania przychodów.

Zasada generalna i wyjątki

Odnośnie rozliczania ubezpieczeń, przepisy podatkowe zawierają zasadę generalną, zgodnie z którą opłacane przez pracodawcę składki z tytułu takich umów na rzecz pracowników nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Jednak ustawodawca przewidział w tym zakresie wyjątek, który przy spełnieniu określonych warunków daje możliwość zaliczenia składek na ubezpieczenie pracowników do kosztów uzyskania przychodów.

Czytaj więcej

Najlepszym krajem dla działalności mikroprzedsiębiorstw w UE jest Francja.
Mikrofirma? Trudno jej przeżyć 5 lat w Polsce, ale we Francji to już nie problem

Nie uważa się bowiem za koszty uzyskania przychodów składek opłaconych przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników, z wyjątkiem umów dotyczących ryzyka, o którym mowa w dziale I w grupach 1, 3 i 5 oraz w dziale II w grupach 1 i 2 załącznika do ustawy z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, jeżeli uprawnionym do otrzymania świadczenia nie jest pracodawca i umowa ubezpieczenia w okresie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono, wyklucza:

a.         wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy,

b.         możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy,

c.          wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.

W analizowanym przez nas przypadku, umowa ubezpieczenia na życie została wymieniona w załączniku do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej – w dziale I pt. „Ubezpieczenia na życie” i należy do grupy pierwszej określonej mianem „ubezpieczenia na życie”. Umowa ubezpieczenia wykluczać będzie w okresie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono:

·       wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy,

·       możliwość zaciągnięcia zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy,

·       wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.

Czytaj więcej

Google wprowadził na polski rynek narzędzie dla MŚP pn. "Grow My Store"
Google wprowadza dwa nowe narzędzia dla polskich MŚP

Ponadto zakładamy, że polisa będzie powiązana wyłącznie z pełnieniem przez członków zarządu swojej funkcji za wynagrodzeniem z tytułu powołania, niezależnie od stosunku pracy pomiędzy spółką a jednym z członków zarządu. W konsekwencji nie znajdzie tu zastosowania wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów, który to przepis dotyczy wydatków ponoszonych na rzecz pracowników. Zatem zaliczenie omawianych wydatków do kosztów powinno zostać przeanalizowane pod kątem spełnienia ogólnych przesłanek rozliczania wydatków firmowych w kosztach.

Związek z przychodem bądź jego zabezpieczeniem

Rozliczając dany wydatek w kosztach uzyskania przychodów trzeba pamiętać, że musi on mieć wpływ na uzyskanie przychodów lub ich zabezpieczenie. W odniesieniu do składek ubezpieczeniowych dla członków zarządu kluczowe jest wykazanie zaistnienia przesłanki związanej z celowością poniesienia określonych wydatków, które powinny być nakierowane na uzyskanie przychodu, zachowanie albo zabezpieczenie jego źródła. Przesłanka ta została spełniona w odniesieniu do części składki opłacanej przez ubezpieczającego na część ochronną (ubezpieczeniową). Funkcja ochronna ma być bowiem realizowana przez zapewnienie ubezpieczonemu w okresie ubezpieczenia ochrony na wypadek śmierci oraz innych zdarzeń ubezpieczeniowych, tj. choroby, wypadków (stosownie do postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia - OWU).

Czytaj więcej

NDA – jak zabezpieczyć się przed wyciekiem poufnych danych

Takie ubezpieczenie ma też zmotywować członków zarządu do większego zaangażowania w sprawy spółki oraz uczciwego i odpowiedzialnego zachowania. Ma też wpływać na wzmocnienie z członkami zarządu silnej więzi i stworzenie poczucia lojalności, czy zatrzymania w zarządzie wartościowych osób i stworzenia mechanizmów, które spowodują, że członkowie zarządu będą chcieli pełnić swoje funkcje długoterminowo. Taka polisa to również zapewnienie członkom zarządu komfortu psychicznego poprzez udzielenie zabezpieczenia na wypadek choroby/śmierci. Co przy tym istotne, uprawniony do świadczenia z tej części polisy jest członek zarządu. Zatem poniesione w tym zakresie wydatki mogą stanowić koszt podatkowy.

Wydatek inwestycyjny też musi spełniać przesłanki

Jeśli natomiast chodzi o tę część polisy, która stanowi część inwestycyjną – to jak podkreślają organy podatkowe (m.in. w interpretacji nr 0111-KDIB2-1.4010.294.2021.2.PB) nie wypełnia ona warunków koniecznych do zaliczenia wydatków poniesionych na jej zakup do kosztów uzyskania przychodów. Wszystko dlatego, że w trakcie trwania umowy to przedsiębiorstwo jest jedynym uprawnionym do środków zgromadzonych w części inwestycyjnej, a członek zarządu (lub inna osoba uposażona) stanie się nim dopiero z chwilą wypłaty. W trakcie trwania umowy to firma jest jedynym dysponentem środków zgromadzonych na rachunku dodatkowym a do czasu faktycznej wypłaty tych środków – członek zarządu nie ma do nich żadnych praw. Ponadto, jeśli polisa ulegnie likwidacji – wszystkie środki zgromadzone na koncie dodatkowym trafią z powrotem do firmy.

Czytaj więcej

Spóźnienia do pracy – co ze spóźnialskim pracownikiem?

Jak podkreślają organy podatkowe, fakt, że w przyszłości członkowie zarządu mogą uzyskać świadczenie z polisy jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, którego związek z przychodem jest zbyt odległy. Stąd w tej części wydatków poniesionych na część inwestycyjną polisy nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Istotnym w tej mierze jest również fakt, że przedsiębiorca może zerwać polisę i uzyskać zwrot wpłaconych kwot (pomniejszonych o określone opłaty).